Anlaşmalı Boşanmanın Temel Şartları
Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmanın gerçekleşebilmesi için ilk ve en katı kural evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır. Bir yıllık süre resmi nikah tarihinden itibaren hesaplanır.
İkinci şart, eşlerin mahkemeye birlikte başvurmaları veya bir eşin açtığı boşanma davasını diğer eşin tüm sonuçlarıyla kabul etmesidir. Bu ortak irade, anlaşmalı boşanma sürecinin temel taşıdır.
Eğer bir yıllık süre dolmamışsa taraflar ne kadar anlaşırlarsa anlaşsınlar anlaşmalı boşanma kararı verilemez; süreç şiddetli geçimsizlik gibi nedenlere dayalı çekişmeli boşanma olarak yürütülür.
Hakimin Bizzat Dinleme Zorunluluğu
Anlaşmalı boşanma protokolü sıradan bir sözleşme gibi değerlendirilmez ve mutlak surette mahkeme onayına tabidir. Aile mahkemesi hakimi, her iki tarafı da duruşma salonunda bizzat dinlemek zorundadır.
Hakimin buradaki amacı, tarafların boşanma iradelerini hiçbir baskı veya tehdit altında kalmadan, özgürce açıkladıklarına kanaat getirmektir. Taraflar avukatla temsil edilse dahi duruşmada bizzat bulunmak zorundadırlar.
Eşlerden birinin duruşmaya katılmaması halinde anlaşmalı boşanma davası sonuçlandırılamaz.
Boşanma Protokolünün Hazırlanması
Boşanma protokolü, eşler tarafından (genellikle avukatlarının desteğiyle) hazırlanan hukuki bağlayıcılığı olan bir sözleşmedir.
Protokolde yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, çocuğun velayeti, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki günleri ve mal rejiminin tasfiyesi gibi konular hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde düzenlenmelidir.
Muğlak, yoruma açık veya birbiriyle çelişen maddeler ileride yeni davaların açılmasına yol açabileceğinden, protokolün titizlikle hazırlanması hayati önem taşır.
Çocuğun Üstün Yararının Korunması
Ortak çocuk bulunması halinde hakim, protokolde belirlenen velayet ve iştirak nafakası düzenlemelerine özel bir dikkat gösterir.
Eğer hakim, tarafların anlaştığı koşulların çocuğun üstün yararını korumadığını veya çocuğun gelişimine zarar verebileceğini düşünürse protokolde değişiklik talep etme yetkisine sahiptir. Taraflar bu değişikliği kabul etmezse anlaşmalı boşanma reddedilir.